BASISPRINCIPES

De tekst hieronder is gedeeltelijk overgenomen uit andere teksten over LETS (o.a. van Antwerpen, Leuven en Amsterdam). En werd aangevuld en aangepast op basis van onze eigen bevindingen en ervaringen tijdens de voorbije jaren.

LETS is de afkorting voor 'Local Exchange and Trade Systems' wat staat voor lokale ruil- en handelssystemen.
Ruilen is de oudste vorm van handel drijven.

Misschien durf je je vriend(in) of familie niet steeds om hulp vragen. Dan kan je beroep doen op LETS. De LETS-ruilkring is een netwerk van mensen die onderling hun tijd, goederen en diensten ruilen.
Je hoeft dus niet steeds terug te vallen op familie, kennissen of een beroepskracht.
Iemand doet voor jou een boodschap omdat je daar zelf geen tijd voor hebt. In ruil daarvoor knip jij de haren van iemand anders en die persoon bakt wafels voor weer een ander LETS-lid.
Of je hebt een leuke hobby die je met anderen wilt delen.
Of je wilt graag samen met anderen iets realiseren maar hebt daar de financiële middelen niet voor.

LETS omvat dus het ruilen van diensten en goederen tegen wederdiensten.
Het handige aan LETS is dat je niet noodzakelijk iets terug hoeft te doen voor dezelfde persoon. Je kunt ook voor een andere ruilpartner iets doen als deze diensten je meer aanspreken.
Je vraagt vooral die diensten die je zelf niet goed kan of die je samen wil aanpakken.

Heel belangrijk voor de LETS-groep is de waardering die je geeft aan de persoon die je een dienst bewijst. Omgekeerd is het leuk om te zien dat mensen jouw inzet en kwaliteiten waarderen.

Lokale ruileenheden krijgen per groep een eigen naam.
In Amsterdam heten ze 'noppes', in Leuven werden ze 'ik-u' gedoopt, in Gent heten ze 'stropkes', in Mol zijn het mollets en in de regio Turnhout “nx” (uitgesproken als“niks”).
LETS Turnhout startte midden 1996.

WAARDERING en VERTROUWEN
Wie bij LETS aansluit, maakt een lijstje van wat hij/zij aanbiedt en vraagt aan diensten en goederen. Alleen wat je graag doet of waaraan je zeker geen hekel hebt, bied je aan.
Je bent nooit verplicht op een bepaalde vraag in te gaan. Je kunt zelf ook een andere suggestie doen. Het is dus prettig om voor elkaar te klussen. Het is ook leuk vast te stellen dat anderen je werk waarderen.
LETS werkt alleen op basis van vertrouwen.
Wanneer je iets uitleent, ga je ervan uit dat je het ook (onbeschadigd) terugkrijgt. Wanneer je voor iemand iets doet, vertrouw je erop dat je van die persoon een waarderingsbon krijgt. Goede afspraken maken goede vrienden.

GEVEN en KRIJGEN
LETS is gebaseerd op transacties in vertrouwen.
Wie een dienst vraagt zal vroeg of laat ook een wederdienst aan iemand uit de groep aanbieden.
Wanneer jij iemand een aantal lets-eenheden ("nx") geeft voor iets, gaat dat ‘van je rekening',
en komt dat bij die persoon bij ‘op de rekening'.
De som van het geven is immers gelijk aan de som van het krijgen. Zo ontstaat een evenwicht.
Het is dus niet goed voor het systeem en voor je eigen transactie mogelijkheden om veel “nx” te sparen, dan valt het ruilen stil. Je ontneemt op die manier anderen de kans om zelf iets te verdienen.
Nieuwkomers starten daarom ook best met kleinere transacties tot ze het systeem kennen.

ACTIEF HANDELEN
Het LETS-systeem werkt alleen als ieder lid actief handelt.
Je houdt de groep draaiende door het regelmatig aanbieden en vragen van diensten en goederen. Neem telefoon of e-mail en leg contact. Stel je vraag ! Maak je aanbod bekend !
Vraag en aanbod heffen elkaar op, dus er hoeft niemand bang te zijn 'in min' te staan.

ECONOMISCH, ECOLOGISCH en SOCIAAL
LETS wil het welzijn van haar leden vergroten en is daarom een alternatief voor het vergaren van materiële rijkdom. Iedereen kan waardevolle diensten aanbieden en vragen zonder dat geld of diploma hierbij een dominerende rol spelen.
Vanuit ecologische hoek wil de LETS-groep bij het ruilen spaarzaam en eerbiedig omgaan met natuurlijke grondstoffen en materialen.
LETS is ook een speels systeem dat creativiteit opwekt. Dankzij de ruilkring kan je iemand op een originele manier in de bloemetjes zetten, samen knutselen, iets bijleren, spulletjes uitwisselen, ...

HOE TOETREDEN?
Om ervoor te zorgen dat de LETS-groep blijft bestaan en de basisgedachte niet verloren gaat, kan je enkel in de groep stappen na een gesprek met een kernlid en na de goedkeuring tot toetreding van de kern.

HOE VERLOOPT HET RUILEN?
De basis voor het ruilen zijn de vragen en aanbiedingen.
Iedereen die bij LETS aansluit maakt een lijstje van wat je aan diensten wenst en wat je zelf aan diensten of producten te bieden hebt. Deze lijsten verschijnen in een LETS-nieuwsbrief.
LETS werkt alleen als er intensief geruild wordt.
Wat kan je vragen en aanbieden?
Dat kunnen praktische klussen in huis of tuin zijn, vertaalwerk, sociale hulp zoals het geven van juridisch advies, ... Je kunt ook organisatorisch hulp bieden bij verjaardagsfeestjes of eetbare producten ruilen zoals wafels, groenten, ... Ook creatieve activiteiten of materialen, boeken- en CD-uitleen zijn mogelijk. Of een wekdienst, of ...
Je kunt het zo gek niet bedenken : alles waar nood aan is (of waar je door je aanbod een vraag mee schept), kan je verhandelen zolang dit niemand fysiek of psychisch schaadt.
Gekke, creatieve en onverwachte vragen/aanbod zullen het ruilen er enkel prettiger op maken.

WAARDERING
Waardering speelt een zeer grote rol. Deze wordt binnen LETS niet uitgedrukt in geld, maar wel in een “LETS-waarderings-eenheid, voor Turnhout is dit een ”nx” (“niks”). Elke transactie wordt dus beloond of vergoed in nx. Waarderingsbonnen worden gebruikt als bewijs van geleverde diensten. Op die bon wordt ingevuld wie wat voor wie doet en hoeveel nx hij daarvoor krijgt. Eén deel is voor de aanbieder, het tweede gedeelte voor de vrager en het derde gedeelte voor het secretariaat.
Je stuurt of brengt één deel naar het secretariaat, waar de 'rekeningen' worden bijgehouden, of je geeft per kwartaal een overzicht van je “transacties” en “saldo’s” door per mail.
De rekeningen zijn ter inzage voor iedereen. Er is geen bankgeheim maar een open boekhouding.
Leden van de kern maken de LETS-ers attent op een te erg stijgend of dalend saldo, en waarschuwen mensen als die over hun limiet gaan. (is 2000 nx, zowel + als -)
Nx zijn enkel een manier om je waardering uit te drukken en zijn dus geen geld waard.
Door het geven van een waardebon druk je het engagement uit om zelf iets aan te bieden in de toekomst.
De kern zorgt voor de nodige communicatie o.a. door het opstellen en doorgeven van vraag- en aanbodlijst en het bijhouden van de administratie.
De LETS-organisatie neemt geen verantwoordelijkheid op zich m.b.t. de kwaliteit van de diensten.
Bij problemen of voor advies kun je wel op het secretariaat of de kerngroep beroep doen.